Du lịch tới San Francisco

San Francisco là một vùng thanh lịch có chiếc cầu treo Golden Gate soi mình trên biển Thái Bình Dương bao la xanh ngát và những ngôi nhà đắt tiền nằm dọc theo những con phố dốc cao. Ðược thiên nhiên ưu đãi vì nằm trên bán đảo, San Francisco có ba bề được biển bao quanh, khí hậu mát mẻ quanh năm và nền văn hóa pha trộn nhiều sắc dân rất là đặc biệt. Du khách đến nước Mỹ phải một lần đặt chân đến San Francisco để khỏi nuối  tiếc vì không đi thăm một thành phố thanh lịch, cảnh trí tươi đẹp sẽ mang nhiều ấn tượng khó quên.

XE CÁP ÐIỆN
San Francisco là một thành phố núi đồi, đường xá dốc cao, dốc thấp trông rất ngoạn mục nhưng lái xe cũng khá nguy hiểm. Lưu thông công cộng thành phố có một loại xe đặc biệt là xe điện dây cáp (Cable Car) có móc sắt khiến xe an toàn không bị tuột dốc. Những toa xe điện này được sơn màu xanh đỏ, mạ kền bóng láng, tài xế mặc đồng phục đội mũ trông lịch sự và đẹp mắt, là một hình ảnh đặc biệt gây ấn tượng đẹp cho du khách sau một lần viếng qua thành phố. Xe dừng lại hầu như mỗi góc đường, muốn đi du khách chỉ bước lên và trả tiền cho tài xế, giá vé chỉ vài đồng nhưng tài xế sẽ không thối tiền lại vì tiền sẽ bỏ thẳng vào hộp. Hộp tiền này giống như những hộp tiền của các bà vợ chỉ “one way” có vào mà không ra! Muốn đổi tiền lẻ nhiều khi tôi đưa tờ giấy bạn lên cao phe phẩy, thế nào cũng có một vài người tốt bụng đổi cho

Xe cáp được sáng chế bởi Andrew Hallidie sau khi ông ta chứng kiến cảnh xe ngựa lật và tuột dốc kéo theo những con ngựa đáng thương phía sau. Xe đuợc đưa ra sử dụng ngày 2-8-1873 trên đường Clay Sreet lên Nob Hill rất thành công nên từ đó nhiều công ty bỏ tiền vào đầu tư. Trong thập niên 1890 có tất cả 8 hãng vận chuyển điều hành 600 xe điện chạy trên 21 tuyến đường dài tổng cộng 52.8 miles và là phuơng tiện chuyên chở hành khách chính yếu cho đến trận động đất năm 1906. Trận động đất và hỏa hoạn này đã thiêu rụi toàn bộ các toa xe và làm hư các đường rầy. Sau đó thành phố đã tái thiết lại nhưng chỉ những lộ trình chính yếu cho khách du lịch còn số đông hành khách là công nhân viên chức đi làm ngày nay đã có xe riêng hay đi xe buýt. Toàn bộ hệ thống xe điện cáp này đã ngưng hoạt động trong hai năm 1982 đến 1984 để tu bổ lại cho an toàn và thẩm mỹ hơn..

Xe cáp điện
ÐIẠ ÐÀNG DÂN “GAY”
Nhiều đồi núi và thung lũng nên rải rác trong thành phố người ta bắt gặp nhiều địa danh như Nob Hill là khu biệt thự sang trọng bởi tiếng Hindu “nabob” có nghĩa là người quan trọng và sang giàu. Telegraph Hill là tên ngọn đồi có đài phát tuyến Morse được xây dựng năm 1853 để đánh điện tín, một phương tiện thông tin được xem là vượt bực vào thời ấy. Russian Hill là nghĩa trang của nhóm người Nga đầu tiên sinh sống trong vùng, đa số là thủy thủ đi săn hải cẩu.

Khu Castro District lấy tên con đường chính chạy qua là nơi tập trung đông đảo giới đồng tính “Gay”. San Francisco là vùng đất mới quy tụ nhiều sắc dân có phong tục khác nhau nên dễ dàng chấp nhận những người có lối sống khác biệt nếu không ảnh hưởng đến trật tự và quyền lợi của họ. Thêm vào đó phong cảnh hữu tình, khí hậu mát mẻ khiến tính tình người dân rất vui tươi cởi mở, có tinh thần phóng khoáng “liberal” nên họ dễ dàng chấp nhận giới đồng tính trong khi ở những nơi khác giới này bị nhìn như thành phần tội lỗi. Ðến thế chiến thứ hai, những binh lính đồng tính bị buộc phải xuất ngũ và họ được chở đến San Francisco để xuống tàu, tống xuất về nguyên quán. Nhưng đến đây gặp những người cùng chung sở thích, họ nhận ra “thiên đường là đây”, thay vì xuống tàu hồi hương họ trở lên bờ chọn nơi này làm quê hương, thành hình một cộng đồng “gay”. Ðó là lý do khiến San Francisco nổi tiếng là giang sơn của giới đồng tính và mới đây tòa án thành phố đã làm hôn thú cho hàng ngàn cặp “vợ chồng” cùng giới tính khiến cho dư luận xôn xao, tiếng đời xua động, chống đối cũng nhiều mà binh vực cũng có. Hàng năm các hội đồng tính ở đây có tổ chức một cuộc diễn hành “Gay Pride Parade” trên đường Market vào cuối tháng 6 cũng rất đông người xem.

PHỐ TÀU SAN FRANCISCO

Gần cuối con đường Market xe rẽ trái vào đường Kearny đi 5 blocks đường là đến China Town, tại đây du khách sẽ bắt găp một nhà thờ công giáo có tên là Old St. Mary Church cổ kính  nằm ở góc Kearny và California. Nhà thờ này do người Hoa xây năm 1854. Ði thêm 2 vuông đường nữa sẽ thấy nhà đậu xe kế công viên Portsmouth Square nằm dưới cao ốc kim tự tháp Transamerica Pyramid được xây năm 1972. Du khách nên đậu xe ở đây vì vào bên trong phố Tàu đường chật hẹp lại đông đúc rất khó đậu xe. Phố Tàu San Francisco được xem là phố Tàu lớn nhất ngoài  Á Châu. Làn sóng người Tàu đến đây đông nhất vào thời kỳ xây dựng đường xe lửa nối liền hai bờ biển nước Mỹ. Họ từ giả quê hương nghèo khổ để tìm một chân trời mới, hứa hẹn một tương lai sáng sủa hơn, trong khi nhà thầu Mỹ thu dụng nhân công Trung Hoa vì trả lương rẻ. Năm 1865 có chừng 6 ngàn nhân công người Hoa làm đường xe lửa, đến năm 1869 tăng lên 15 ngàn người. Những thập niên đầu tiên phố Tàu là những căn nhà ọp ẹp cho thuê, chợ lề đường bán rau cải, thịt cá, vài quán ăn, quày rượu và tiệm hút á phiện dưới tầng hầm. Ngày nay phố Tàu San Francisco là địa điểm du lịch đứng hạng nhì trong vùng chỉ sau cầu Golden Gate mà thôi. Du khách đến San Francisco là phải đi thăm phố Tàu để thấy khung cảnh buôn bán nhộn nhịp của Hồng Kông ngay trên đất Mỹ. Ðường xá phố Tàu rất chật hẹp lại dốc cao, nhiều nơi cẩn đá xanh xưa cổ có điều lợi là giữ cho bánh xe ít bị trượt dốc. Khách sạn tại khu phố Tàu và downtown cũng như vùng bờ biển rất đắt đỏ, giá thường trên 150$ một đêm và phải giữ chỗ trước. Do đó du khách nên mướn khách sạn ở những thành phố bên kia Vịnh như Oakland, Fremont vừa giá rẻ lại tiện nghi hơn.

Với du khách từ xa đến, phố Tàu có khung cảnh khác lạ, họ thích đi thăm thú mua sắm ở các cửa hàng đồ cổ, những món đông phương trang trí trong nhà, cẫm thạch, các loại nữ trang đá quý, dược thảo, sơn hào hải vị như mật gấu, sừng nai, vi cá, bào ngư, hải yến…Một số người thích thưởng thức những món ăn Trung Hoa có hương vị đặc biệt như điễm sắm, mì, hoành thánh, những món xào, chiên, chưng, hầm…Giá cả những món ăn bằng tiếng Anh nhiều tiệm niêm yết ngoài cửa và nhiều khi rẻ không ngờ. 

Hàng năm sau Tết Nguyên Ðán khoãng 2 tuần, Phòng Thương Mại khu phố Tàu có tổ chức xe hoa diễn hành “Chinese New Year Parade” màu sắc vui tươi, đông đảo người xem và có chiếu trên đài truyền hình International Channel số 18 vùng Nam California và mỗi năm đều có cuộc thi sắc đẹp bầu hoa hậu San Francisco China Town.

Các khu phố Tàu ở những thành phố khác trên nước Mỹ, người Việt gốc Hoa đều xâm nhập và có nơi còn tràn ngập lấn áp người Tàu cố cựu như phố Tàu Los Angeles, New York, Toronto. Vào những khu phố này ta có thể nói tiếng Việt thoải mái, mua một dĩa nhạc VN dễ dàng. Trái lại phố Tàu San Francisco vẫn là một thành trì kiên cố, bang hội người Hoa ở đây rất giàu có và mạnh về thế lực chính trị vì họ đã ở đây hơn 150 năm, vẫn muốn giữ  China Town là của người Hoa gốc “ di dân làm đường xe lửa”, thêm vào đó giá thuê phố lại đắt nên dân VN ta cũng khó chen vào nhưng người ta vẫn tìm thấy ít nhất 2 tiệm Phở ở giữa phố Tàu. Khó chen chân vào phố Tàu, dân ta tìm nơi khác cũng gần đó cách 1 mile về hướng Tây Nam nơi góc đường Ellis và Larkin gần toà thị chính để xây dựng khu VN và Tết năm qua 2004 được thành phố San Francisco công nhận là khu “Little Vietnam” đúng theo truyền thống “Ta đi theo quê hương”.

Phố Tàu San Francisco

SAN FRANCISCO – OAKLAND BAY BRIDGES
Chữ Bridges viết số nhiều vì không phải chỉ một mà tới hai cây cầu mới đủ dài đề bắt ngang Vịnh Cựu Kim Sơn. Chiếc cầu thứ nhất bắt từ bờ San Francisco tới đảo Yerba Buena nằm cạnh Treasure Island um tùm cây cối, ngày xưa là nơi bọn cướp biển cất giấu những báu vật mà chúng đánh cướp được. Ðây là chiếc cầu treo có hai tầng, mỗi tầng là một chiều lưu thông với 4 làn xe. Tầng phía dưới là chiều từ San Francisco đi sang Oakland và tầng trên ngược lại từ Oakland đi vào San Francisco. Khi xe chạy ở tầng trên, khách ngồi trên xe sẽ có dịp mục kích một khung cảnh thành phố nhìn từ trên cao với nhiều cao ốc nằm cạnh bờ biển rất huy hoàng, tráng lệ nhất là vào buổi hoàng hôn khi thành phố vừa lên đèn. Xe ngang qua đảo Yerba Buena, đoạn này là một đường hầm đào trong núi với đường kính 58 feet. Rồi xe sẽ sang chiếc cầu thứ nhì là một cầu thép có một tầng rộng như một xa lộ. Cầu được nâng đỡ bằng những cột xi măng cốt sắt xây xuống đáy biển.

Chiều dài hai cầu và đường hầm ở giữa là 8.5 miles (13.7 cây số) xe chạy mất khoãng 10 phút, vào thời xây cầu năm 1933 là cầu treo dài nhất thế giới. Cầu mở cho xe cộ lưu thông vào tháng 11 năm 1936 với kinh phí xây dựng là 79.5 triệu mỹ kim (gấp đôi cầu Golden Gate là 35 triệu được hoàn thành vào mùa hè  năm sau đó tức năm 1934). Kỹ sư trưởng toàn bộ công trình là Charles H. Purcell (1885-1951). Cây cầu Bay Bridges nối liền hai bờ của Vịnh San Francisco đã mở một kỷ nguyên mới cho vùng Vịnh, giao thông vận chuyển được dễ dàng, giúp kinh tế trong vùng phát triển. Cầu có thâu lệ phí 3$ nếu từ Oakland đi vào San Francisco và trạm thu nằm bên đầu cầu phía Oakland.

Trận động đất năm 1989 làm hư hại môt phần cầu Bay Bridges và người ta đang nghiên cứu kế hoạch xây lại cầu thứ nhì phía bên Oakland. Dự án có thể là cầu treo với cáp thẳng như cầu Mỹ Thuận ở VN hay cáp treo như cầu thứ nhất và cầu Golden Gate. Bản vẽ vẫn còn nằm trên bàn giấy chưa biết bao giờ mới xây lại.

Cầu Bay Bridge

LOMBART, CON ÐƯỜNG KHÚC KHUỶU
Vũ điệu Lambada các vũ công y trang Nam Mỹ bông hoa rực rỡ thân mình uốn lượn, nối nhau nhịp bước cũng uốn lượn ngoằn nghèo thì con đường Lombart cũng quanh co uốn lượn không khác vũ điệu Lambada. Từ Coit Tower xuống đồi đi lên hướng Bắc sẽ gặp Lombart và quẹo trái, đi về hướng Tây 7 blocks đường sẽ tới con đuờng khúc khuỷu Lombart. Con đường được xây năm 1920 có dốc nghiêng đến 40 độ, dài một block đường nhưng phải lên một con dốc cao nên đuờng phải đi theo dạng chữ chi trong tiếng Hán và chữ Z trong tiếng Anh. Hai bên đường trồng hoa nhiều màu rất xinh đẹp và hai bên là lối đi cho người đi bộ được tráng xi măng nhưng dốc rất cao và nhiều nơi có tay vịn. Khi lên con dốc này, đi một đoạn là dừng chân nghỉ mệt, nhìn ngắm những bông hoa và nhà cửa dọc theo hai bên đường. Có những nhà xe lối ra xe đâm ra ngay con đường dốc nhưng giá nhà vẫn đắt hơn mấy triệu bạc và người ta rất thích thú được ở khu này. Phía trên dốc là ngả tư Lombart và Hyde Street, đứng nơi đây nhìn xuống con đường khúc khuỷu hoa trồng hai bên và phiá xa cuối đường Lombart là bờ biển.

FISHERMAN’S WHARF
Theo con đường lớn Hyde Street đi về hướng biển tức hướng Bắc 2 blocks đường sẽ ngang qua công viên Russian Hill Park bên tay trái và đi thêm 3 blocks nữa sẽ ra tới bờ biển. Khu bến tàu này có tên là Fishman’s Wharf có nghĩa là cầu tàu của dân đánh cá. Quang cảnh ở đây rất nhộn nhịp nhất là vào buổi sáng. Tản bộ dọc theo đường Jefferson là con đường dọc theo bến tàu giữa đường Hyde và Jones, du khách sẽ mục kích những hoạt đông của dân chài người Mỹ. Họ đẩy cá lên bờ, cân bán cho các lái buôn hay các nhà hàng và quanh đó là những hàng quán nho nhỏ như chợ trời bày bán đồ kỷ niệm, tranh ảnh và nhiều nhất là các quán bán đồ ăn, không khí xô bồ náo nhiệt vì tiếng rao hàng, tiếng nhạc từ các cửa hàng dĩa nhạc. Fisherman’s Wharf nổi tiếng những nhà hàng hải sản của người Ý có bàn ngồi ăn nhìn ra biển, những quán bán hải sản nấu chín như cua biển hấp, cá chiên, seafood cocktails ăn lạnh và đặc biệt nổi tiếng với quán của gia đình Boudin mở từ năm 1849 với món bánh mì tròn bột chua (sourdough), lấy ruột ra rồi đổ vào đó súp nghêu (clam chowder) còn bốc khói. Ngày nay các hàng quán ở đây còn chế thêm nhiều món tương tự cũng bánh mì nhưng bột không chua và seafood salad đổ vào ổ bánh mì. Quang cảnh nơi đây ngườI đi tấp nập, ăn uống ngoài đường thoải mái tự nhiên và hàng quán mở cửa đến khuya. Vì là địa điểm du lịch nên giá cả các món ăn khá đắt tuy nhiên bên kia đường cũng có một tiệm Mac Donald vẫn giữ giá như Mac Donald ở những nơi khác.

Giải trí có tính cách gia đình ở đây có Wax Museum, Ripley’s Believe It Or Not và Medieval Dungeon và chiếc tàu ngầm từ thời thế chiến thứ hai, chiến hạm USS Pampanito đậu ở cầu tàu 45 (Pier 45).

Hải cẩu bên bờ cảng

PIER 39
Từ Fisherman’s Wharf  đi về hướnđậu xe nhiều tầng rất lớn. Cầu tàu 39 là một khu hàng quán xây bằng gỗ theo kiểu Anh có hai tầng, một nửg Ðông một đoạn ngắn sẽ gặp cầu tàu 39 rất đông du khách tập trung ở đây vì bên kia đường có một nhà a nằm trên bờ biển, nửa kia xây trên mặt nước. Ðặc biệt ở đây người ta neo những phao nổi bằng gỗ ghép lại trôi bập bềnh trên sóng nước để cho loài hải cẩu nghỉ chân, nằm phơi mình dưới ánh nắng mặt trời. Mỗi ngày hàng trăm hải cẩu tập trung nơi đây kêu lên những tiếng “en ét” hòa lẫn tiếng sóng biển rì rào, tiếng hải âu “chim chíp” giành mồi. 

Ở đây cũng buôn bán tấp nập, hàng quán đồ ăn, gift shop, áo thun, tranh ảnh tạp nhạp và phẩm chất không bảo đảm. Là chốn đông vui nên phải cẩn thận coi chừng bị móc túi. Có rất nhiều “nghệ sĩ đường phố” biểu diễn tài nghệ để kiếm tiền ở đây. Có ngày có ban nhạc chơi “steel drums” của vùng biển Caribbean của những đảo như Puerto Rico, Jamaica tưng bừng, rộn rã. Có nghệ sĩ cặp mắt lim dim, oằn vai thổi kèn saxophone day dứt. Có những anh chàng Mỹ đen xịt sơn bạc lên quần áo, mặt mày, đứng trên thùng cao giả làm người máy, lúc thì cử động giựt giựt như  robot, lúc thì bước đi uyển chuyển, thoăn thoắt nhẹ nhàng như Micheal Jackson. Khi thoáng thấy những cô gái Nhật Bản ngây thơ đi tới, anh ta ngồi bất động, cặp mắt đứng tròng. Các cô gái Nhật phân vân không biết người thật hay tượng chì, đưa tay xăm soi, rờ mó. Lúc bất ngờ, anh ta cử động làm các cô giật mình rú lên và sau đó vui cười ngặt nghẽo. Các cô chụp hình lưu niệm cho chuyến Mỹ du và không quên bỏ tiền vào thùng giấy cho “người máy” mua hamburger.
 

Robot bên bến tàu

ÐẢO NGỤC TÙ ALCATRAZ
Từ cầu tàu 41 có nhiều tuyến hải trình ngoạn cảnh bằng tàu chạy đến cầu Golden Gate rồi trở lại. Trên du thuyền hành khách có dịp thưỏng ngoạn  phong cảnh của thành phố nhìn từ ngoài khơi rất đẹp. Những nhà cao tầng nhiều màu, nhiều kiểu thẳng tấp vượt lên trời xanh, tháp Coit cô độc trên đỉnh đồi um tùm cây cối rất tương phản với những ngôi nhà trắng lúp xúp chen nhau phía dưới và hải đảo Alcatraz có tháp hải đăng và những dãy nhà lầu cũ kỹ.
Khi du thuyền đến gần cầu Golden Gate có 2 trụ cột màu đỏ treo những dây để đỡ chiếc cầu, cảnh lại càng trở nên hùng tráng huy hoàng hơn nữa.

Hải trình du ngoạn hòn đảo Alcatraz được nhiều du khách ưa chuộng hơn hết. Alcatraz tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là chim chàng bè hay còn được gọi là bồ nông (Pelican), một loại chim biển có chân vịt và mõ thật dài, dưới cổ có túi lủng lẳng để chứa thức ăn. Ngày xưa trên đảo toàn là giống chim này. Thời kỳ chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha trong thập niên 1850, đảo Alcatraz là một đồn quân vì có địa hình dễ phòng thủ và cũng là một trại giam nhốt tù binh. Năm 1934 đảo là trại giam kiên cố, an ninh nghiêm nhặt để giam những tội phạm băng đảng Mafia và những tử tội khét tiếng dữ dằn. Những thân chủ nổi tiếng được đưa ra “nghỉ mát” dài hạn tại đảo gồm có “Machine Gun” Kelly can tôi cướp ngân hàng, Al Capone trùm băng đảng và Robert “Birdman” Stroud sát nhân. Ðảo cách bờ chỉ có một mile nhưng không ai vượt thoát được vì nước biển quá lạnh. Nhà tù trên đảo là nhà tù duy nhất của liên bang cho tù nhân tắm toàn nước nóng, không có nước lạnh, một tiện nghi sang trọng khiến tù nhân có thói quen không chịu được nước lạnh, thoát được xuống nước cũng vội vàng lội trở lại! Nổi khổ tâm dày vò tù nhân bị giam ở đây là thèm khát đời sống tự do bên ngoài, hàng đêm nhìn đèn màu rực rỡ trong bờ và đôi lúc thuận gió còn nghe được tiếng nhạc, tiếng cười la từ các dạ vũ, tiệc tùng.
Nhà tù đuợc đóng cửa năm 1963 và trở thành điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách đến từ mọi nơi. Tiểu đảo rộng 12 mẫu này là một phần của Golden Gate National Recreation Area và chỉ có tuyến tàu Blue & Gold Fleet phục vụ du khách mỗi ngày từ cầu tàu 41 tạI Fisherman’s Wharf.

Từ năm 1969 đến 1971 một nhóm người Mỹ gốc da đỏ đã lên chiếm đảo để biểu tình chống lại cơ quan Bureau Of Indian Affairs. Hầu hết trang bị cho phòng ốc nhà cửa trên đảo bị phá hư nhưng ngọn hải đăng và hai ngôi nhà lớn thì không hư hại.

Ðảo ngục Alcatraz là địa điểm khi đến San Francisco du khách nên đi xem cho biết nhà tù Mỹ ngày trước như thế nào và đời sống tù nhân ra sao? Du khách sẽ thấy những căn phòng hẹp dày đặc song sắt với chiếc giường sắt mà khi tù nhân vượt ngục, để đánh lừa giám thị đề lao, y để lại một hình nộm cũng an phận nằm ngủ trên giường.

Alcatraz , đảo ngục tù