Chợ tình Khau Vai không còn là của riêng Mèo Vạc mà đã trở thành điểm đến hấp dẫn của hàng vạn du khách
Ngoài
sự cheo leo, hiểm trở và hoang vu, sự trơ trọi của đá xám, mùa nào cao
nguyên đá cũng đẹp, một vẻ đẹp rất riêng không nơi nào trên đất nước
Việt Nam này có được. Nhưng mùa xuân ở đây là đẹp hơn cả. Đây là mùa của
tình yêu, của những lời hò hẹn, của tiếng sáo, tiếng khèn dìu dặt gọi
mời, mùa của phiên chợ tình đã đi vào huyền thoại: Chợ tình Khau Vai.
Độc đáo phiên chợ mỗi năm chỉ họp một lần
Chợ
tình Khau Vai còn gọi là chợ phong lưu, có từ năm 1919. Chợ họp trên
một quả đồi tại thôn Khau Vai, xã Khau Vai, huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà
Giang. Mỗi năm, chợ chỉ họp đúng một lần. Nhắc đến Khau Vai là nhắc tới
sự lỡ dở và đoàn tụ; sự khắc khoải đợi chờ của tình yêu đôi lứa... Thế
mới biết, dù có khắc nghiệt, hoang sơ và xám ngắt một màu nhưng đá vẫn
một mực thuỷ chung, tha thiết như chính sự tích được bắt nguồn từ truyền
thuyết về chàng Ba, cô Út. Vì sự xung khắc giữa hai dân tộc mà hai
người đành gạt nước mắt chia tay nhau, họ hẹn kiếp sau sẽ nên vợ nên
chồng và hứa với nhau hàng năm, vào ngày 27/3 âm lịch sẽ trở lại núi
Khau Vai gặp nhau.
Câu
chuyện đã trôi qua biết bao mùa rẫy, nhưng nỗi xót xa về mối tình dang
dở vẫn còn nguyên. Gọi là chợ đấy, nhưng không phải nơi để buôn bán hàng
hóa đúng nghĩa thông thường mà chỉ có một số người bán đồ ăn uống phục
vụ cho những người về đây họp chợ. Ẩn sâu bên trong chợ là niềm yêu
thương của những mối tình trắc trở khiến tiếng đàn môi thêm khắc khoải,
lời hát đối của những chàng trai cô gái người Tày, người Giáy, người
Nùng thêm da diết. Và ngoài xa kia, những vó ngựa lưng đồi chợt thêm
giục giã bâng khuâng…
Có
nhiều người đã lên ông, lên bà nhưng năm nào cũng mong ngóng đến ngày
này để đến chợ bởi có những câu chuyện tình, dù qua bao mùa ngô trổ bắp,
mùa lúa trĩu bông mà vẫn chưa nguôi se sắt. Họ đợi mong đến mùa xuân,
khi những cơn gió lạnh cuối cùng rủ nhau tìm chỗ trốn, khi hoa lê, hoa
mận, hoa đào vừa rụng những cánh cuối cùng để kết thành quả ngọt để tìm
về với chợ tình Khau Vai…
Ông
Trần Kim Ngọc, Ủy viên ban Thường vụ huyện ủy, Phó chủ tịch UBND huyện,
Trưởng BTC tuần văn hóa du lịch lễ hội chợ tình Khau Vai năm 2013, cho
biết: “Năm nay tỉnh và các địa phương trên cao nguyên đá nói chung,
huyện Mèo Vạc nói riêng đã có sự chuẩn bị hết sức chu đáo cho lễ hội chợ
tình Khau Vai”.
Chàng ơi xuống núi cùng em/Nhớ mang theo ngựa và đi một mình...
Con
đường độc đạo vắt vẻo trên miệng vực sâu thăm thẳm dẫn vào xã Khau Vai
ngày này bỗng trở nên đông đúc. Từng đoàn người, ngựa, xe nô nức đến
chợ. Đứng nơi đỉnh đèo, chúng tôi phóng tầm mắt bao quát toàn cảnh nơi
đã khai sinh chợ tình. Chợ nằm chênh vênh, lơ lửng trên một quả đồi. Gọi
là chợ tình, vì đây là địa điểm, là nơi để người ta tìm đến với nhau,
sau một năm (cũng có thể là nhiều năm) xa cách, chủ yếu là những người
có mối tình trắc trở, yêu thương nhau thực sự, nhưng vì một lý do nào đó
không lấy được nhau.
Đúng
ngày này, họ hẹn nhau về đây để tâm sự, thông báo cho nhau cuộc sống
riêng của mỗi người, ôn lại những tình cảm, sự nhớ nhung do xa cách. Có
rất nhiều đôi vợ chồng cùng nhau đến chợ, đến nơi, vợ đi tìm bạn của vợ,
chồng đi tìm bạn của chồng, họ không ghen tuông mà tôn trọng bạn của
vợ, của chồng mình.
Chợ không chỉ là nơi hò hẹn của những chàng trai, cô gái mà rất nhiều những cặp vợ chồng đã lớn tuổi
Trên
đường vào chợ, chúng tôi gặp rất nhiều những đôi vợ chồng và cả các
chàng trai, cô gái các dân tộc: Tày, Nùng, Giáy từ các xã Nậm Ban, Niêm
Sơn, Tát Ngà, Lũng Pù, Sơn Vĩ, Thượng Phùng, ngoài ra có những người lặn
lội từ các xã của huyện Bảo Lạc (Cao Bằng) sang.
Nghỉ
chân bên một gốc cây cổ thụ, có dịp trò chuyện cùng vợ chồng anh Hoàng
Văn Nghiên và chị Mua Thị Xinh, xã Tát Ngà. Anh Nghiên nói: "Năm nào vợ
chồng mình cũng đi chợ tình. Háo hức lắm, chờ đợi lắm. Vợ mình thức suốt
đêm, đồ xôi gà rồi gói cho mỗi người một gói bỏ vào túi. Đến 3h sáng
26/3, bắt đầu lên đường. Đi bộ suốt đêm bây giờ mới đến. Chiều tối nay
và sáng mai, mỗi người sẽ đi gặp bạn của mình mà không ai làm phiền đến
ai. Đêm mai sẽ lại về nhà mình". Chị Xinh tiếp lời chồng: "Người dân tộc
chúng mình đi chợ gặp bạn để tâm sự, chia sẻ những chuyện vui buồn
trong cuộc sống thôi, không như người Kinh nghĩ đâu. Hoàn toàn không có
chuyện phản bội chồng (vợ) ớ". Tôi chợt hiểu, vì sao, giữa trập trùng đá
núi này tình người vẫn luôn ấm nồng đến thế.
Trao
đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Hữu Ninh, Chủ tịch hội Văn học TP.Hà
Giang, người đã có nhiều năm sinh sống, làm việc ở Hà Giang chia sẻ:
"Tôi yêu những phiên chợ vùng cao và đặc biệt yêu chợ tình. Hầu như năm
nào tôi cũng đi Khau Vai. Mỗi năm một cảm giác khác, nhưng tựu chung lại
vẫn là những tình cảm và sự trân trọng đặc biệt đối với những mối tình
đẹp tựa câu chuyện cổ của chàng Ba, nàng Út. Họ tìm đến chợ và bày tỏ
tâm tình, cùng ăn chung gói cơm nắm, cùng uống chung bát rượu đầy, cùng
hát cho nhau nghe suốt đêm dài thương nhớ. Hoàn toàn không có chuyện vợ
chồng cùng đến chợ rồi mỗi người có thể đi ngủ với người tình thoải mái
như cách nghĩ của nhiều du khách người Kinh. Một số phóng viên miền xuôi
lên chưa hiểu hết ý nghĩa chợ tình, đã có không ít bài viết sai sự
thật, sai ý nghĩa thiêng liêng cao cả mà rất nhân văn của phiên chợ có
một không hai này".
Từ
khoảng 16h chiều 26/3 âm lịch, từng đoàn người nô nức hướng về chợ tình
trong sắc mặt rạng rỡ. Có lẽ sau một năm trời làm lụng vất vả, hiếm có
lúc nào mà trai gái, người già, người trẻ trên cao nguyên đá lại có một
dịp để tụ hội như ở chốn này. Rất nhiều người trong những bộ trang phục
đẹp nhất đã gùi rượu, xôi, bánh đi từ mờ sáng để kịp đến với chợ tình.
Các trai bản thì từng tốp, mỗi người một chiếc đèn pin men theo đường
tắt háo hức xuống chợ. Các cô gái thì ríu rít nói cười, những tiếng cười
giòn tan vọng vào vách núi...
Cặp
tình nhân đến từ Sài Gòn, anh Nguyễn Minh Lanh và chị Mai Thu Thủy, tâm
sự với chúng tôi rằng: "Ngoài những giá trị truyền thống riêng mà chỉ
người địa phương mới có thể hiểu hết, chợ tình Khau Vai đang trở thành
một địa điểm chung cho tất cả mọi người, đặc biệt là những người yêu mến
cao nguyên đá và muốn tìm hiểu về phiên chợ tình huyền thoại có một
không hai này. Và câu chuyện xưa đầy xúc động về tình yêu bị ngăn cấm
đang là cầu nối cho sự giao lưu, đoàn kết giữa các dân tộc, đặc biệt là
cho tình yêu đôi lứa được tự do bay bổng. Khi nghe đến phiên chợ tình
huyền thoại này, rất nhiều các bạn trẻ đang thổn thức trái tim yêu như
chúng tôi lại ước ao có một lần được tới...".
Trước
khi ra về vào nửa đêm, đoàn chúng tôi cũng đã kịp thắp những nén nhang
cầu cho duyên số và hạnh phúc trước miếu Ông và miếu Bà.
Khau Vai, hẹn gặp lại năm sau...
Khau Vai không còn chỉ riêng của Mèo Vạc
Lúc
này đây, chúng tôi cảm nhận, rất rõ, Khau Vai không chỉ là của riêng
Mèo Vạc nữa, trong những sắc xanh đỏ đặc trưng của trang phục Mông, Dao,
Giáy còn có rất nhiều những chàng trai cô gái đến từ khắp mọi miền Tổ
quốc. Nhiều bạn trẻ cho biết, họ quyết tâm đến đây để được trực tiếp cảm
nhận về con người và cảnh sắc của vùng cao Hà Giang. Anh Trần Văn Hà,
một du khách đến từ Nam Định, chia sẻ: "Trước đây, do chưa hiểu hết ý
nghĩa của chợ tình, tôi và rất nhiều bạn bè đã nghĩ sai về phiên chợ đặc
biệt này, rằng khi đến với chợ tình, mọi người đều có thể sống ngoài
chồng ngoài vợ. Giờ được đến đây, tận mắt chứng kiến những gì diễn ra
trong phiên chợ, tôi mới hiểu ra và thêm yêu, thêm trân trọng những giá
trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số".
Hoàng Sa
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét