Cá cơm mồm kho lạt

Cá cơm có nhiều loại, trước hết phân biệt môi trường sinh sống là cá cơm nước ngọt và cá cơm biển. Ngoài những món kho, chiên... cá cơm biển dùng chế biến nước mắm rất ngon, còn cá cơm nước ngọt được phơi khô hoặc làm mắm, gọi là mắm cá cơm.

Cá cơm sông có quanh năm nhưng nhiều nhất từ đầu mùa mưa đến khoảng tháng 8, tháng 9 âm lịch. Loại nầy lúc còn nhỏ, khoảng bằng đầu đũa ăn, bà con thường gọi là cá cơm mồm, thịt màu trắng sữa nên còn gọi là cá cơm sữa. Sau khi chế biến, thịt và xương cá đều mềm mại, thơm ngon.

Cá cơm mồm kho lạt ăn kèm chuối. Ảnh: Thiên Phúc

Tuy con cá cơm mồm mình nhỏ tí teo nhưng dinh dưỡng rất tốt, nguồn đạm rất cao. Loài cá nầy chế biến cách nào cũng thơm ngon, từ kho tiêu, kho mẳn cho đến lăn bột chiên, món nào cũng được xếp vào hàng thượng hạng. Có thể nói chất lượng con cá cơm không thua gì các loài cá nổi tiếng như cá leo, cá dứa, cá lăng, cá bông lau… Đó là nhờ thịt ngọt và mùi vị đậm đà.

Trong các món cá cơm, có một món mà dân sành điệu cho là ‘số dách’, đó là món cá cơm kho lạt chấm bắp chuối. Muốn làm món nầy, các bạn ra chợ chọn một mớ cá cơm mồm còn tươi đem về rửa sạch, không cần cắt đầu. Sau đó đem ướp với tiêu, hành, tỏi, ớt và ít nước mắm ngon cho thấm đều độ 15 phút.

Kế đến cho cá vào nồi, đổ nước ngập, giữ lửa liu riu cho đến khi cá chín. Sau đó cho thêm chút mỡ hoặc dầu, nêm nếm vừa ăn. Cuối cùng rắc đều hành lá xắt nhỏ lên cá để tạo mùi thơm quyến rũ trước khi nhắc xuống bếp.

Muốn cho bữa ăn ngon miệng, không thể thiếu rau củ đi kèm như sà lách, đọt cách, mò om, dưa leo, chuối chát…đặc biệt là bắp chuối phải được chuẩn bị đầy đủ và tươm tất. Có thể nói bắp chuối là món chủ lực, thiếu nó coi như thiếu tất cả.

Bắp chuối ăn kèm với cá cơm kho lạt phải là bắp chuối xiêm, nếu có bắp chuối hột càng hấp dẫn. Để cho đúng điệu, người ta dùng chày dần (đập nhẹ) cho bắp chuối mềm ra rồi tách đôi để lộ những trái chuối non và thịt trắng ngần sao cho bắt mắt, nhìn muốn ăn.

Ăn cá cơm chấm với bắp chuối đập giập kiểu nầy chúng ta mới cảm nhận hết mùi vị thơm ngon, béo, bùi, ngọt, chát và đậm chất hương đồng cỏ nội. Trái lại, nếu đem bắp chuối xắt thành rau ghém, nhất định mùi vị sẽ thua xa.

Cả nhà quây quần bên tô cá bốc khói, mỗi người gấp miếng bắp chuối giầm nát chấm vào nước cá ăn kèm với cơm. Cũng có thể cho bắp chuối vào chén rồi gắp cá vào chén, ăn ngon lành, càng ăn càng thích.